Biblioteka Narodowa używa na swojej stronie plików cookies. Brak zmiany ustawień przeglądarki oznacza zgodę na ich użycie. [zamknij]

Daty są rodzynkami w historii: wyrażanie chronologii w JHP BN /II/

Dodał: Kacper Trzaska,

Surowce | 5 komentarzy

Fred Fokkelman (chemtec), Dutch Windmills, http://www.sxc.hu/photo/1303044 (royalty free)

Fred Fokkelman (chemtec), Dutch Windmills, http://www.sxc.hu/photo/1303044 (royalty free)

Określnik 21 w. stosuje się wyłącznie po tematach z dziedziny literatury, sztuki, filozofii i teologii w opracowaniu tekstów literackich, filozoficznych, teologicznych, a także albumów i katalogów prezentujących sztukę. We wszystkich innych przypadkach stosuje się określnik – od 2001 r., a więc prawidłowe są konstrukcje to:

Malarstwo polskie – 21 w.

Metafizyka – 21 w.

Poezja dziecięca angielska – 21 w.

Muzyka rosyjska – 21 w.

Opowiadanie fińskie – 21 w.

Teologia katolicka – 21 w.

ale

Fotografia amerykańska – od 2001 r.

Mowy parlamentarne polskie – od 2001 r.

Felieton szwajcarski – od 2001 r.

Literatura podróżnicza niemiecka – od 2001 r.

Pamiętniki francuskie – od 2001 r.

Młodzież – socjologia – od 2001 r.

Warszawa – od 2001 r.

Powieść kryminalna szwedzka – historia – od 2001 r.

Francja – polityka – od 2001 r.

Teatr polski – historia – od 2001 r.

Rolnictwo – polityka – Czechy – od 2001 r.

Po wybranych grupach tematów można stosować określniki chronologiczne swobodne, niekontrolowane kartoteką wzorcową, a wyrażone datą roczną. Dotyczy to tematów związanych z wyborami powszechnymi (np. Wybory parlamentarne, Wybory samorządowe, Wybory prezydenckie), spisami ludności (Spis powszechny, Spis ludności) oraz klęskami elementarnymi (np. Powódź, Trzęsienie ziemi).

Przykłady zastosowania:

Powódź – Czechy – 1997 r.

Wybory prezydenckie – Polska – 2010 r.

Spis powszechny – Węgry – 1990 r.

Jeśli dokument opisuje całość jakiegoś zagadnienia określnika chronologicznego nie stosuje się.

Telewizja – Polska

nie Telewizja – Polska – od 1944 r.

Zabór rosyjski – historia

nie Zabór rosyjski – 19-20 w.

Film – historia

nie Film – historia – 20 w.

Kraków (woj. małopolskie) – szkolnictwo wyższe – historia

nie Kraków (woj. małopolskie) — szkolnictwo wyższe — 14-20 w.

Określników chronologicznych nie stosuje się, gdy ich użycie powoduje dwuznaczności w rozumieniu hasła, np.:

Polska – historia – nauczanie – 19 w. – nie wiadomo czy chodzi o nauczanie historii Polski w 19 w., czy o nauczanie historii dziewiętnastowiecznej Polski

Dramat angielski – przekłady polskie – 18 w. – nie wiadomo, czy chodzi o osiemnastowieczny dramat, czy przekład

Malarstwo włoskie – recepcja – 16 w. – nie wiadomo, czy chodzi o szesnastowieczne malarstwo, czy recepcję

Rzeźba europejska – zbiory – Polska – 14 w. – nie wiadomo czy chodzi o czternastowieczną rzeźbę, czy zbiory

Właściwe opracowanie przedmiotowe dla powyższych zagadnień to:

Nauczanie historii Polski w 19 w.

Polska – historia – nauczanie

Nauczanie – Polska – 19 w.

Nauczanie 19-wiecznej historii Polski

Polska – historia – nauczanie

Polska – 19 w.

O 18-wiecznych przekładach dramatów angielskich

Dramat angielski – przekłady polskie

Przekłady polskie – historia – 18 w.

O przekładach polskich 18-wiecznych dramatów angielskich

Dramat angielski – historia – 18 w.

Dramat angielski – przekłady polskie

Przekłady polskie – historia – 18-21 w.

Katalog zbiorów 14-wiecznej rzeźby europejskiej w Polsce

Rzeźba europejska – 14 w.

Rzeźba europejska – zbiory – Polska

Katalogi zbiorów

Nie stosuje się określników chronologicznych typu – od 19.. r. po tematach i określnikach wyrażających kraje, które już nie istnieją, np.:

ZSRR – od 1945 r. , Czechosłowacja – od 1945 r., – taka konstrukcja sugeruje, że ZSRR i Czechosłowacja istnieją do chwili obecnej, a więc są błędne

Nie stosuje się określników chronologicznych po nazwach województw z okresu międzywojennego, chronologia zawarta jest  już w samym haśle, np.:

Pomorskie, województwo (1918-1939) – pożarnictwo

Lwowskie, województwo (1918-1939) – rolnictwo

Poznańskie, województwo (1918-1939) – administracja

Nie stosuje się określników chronologicznych po nazwach obecnie istniejących województw

Pomorskie, województwo (od 1999)  –  budownictwo

Śląskie, województwo (od 1999) –  bezrobocie

Mazowieckie, województwo (od 1999) – bezrobocie

Określniki zaczynające się od słowa „do”

Zaleca się stosowanie określnika typu – do…. z datą wyrażającą wiek (np. do 16 w., do 20 w.) tylko w tych przypadkach, gdy nie sposób jest ustalić daty początkowej opisywanego zagadnienia. Zawsze, gdy jest to możliwe należy wyrażać przedziały czasowe datami początkową i końcową (np. 3 w. p.n.e. – 5 w.).

  • Facebook
  • Wykop
  • Delicious
  • Twitter
  • Gwar
  • Email

5 komentarzy

  1. Jerzy Witczak 04-04-2012 16:02

    Ha! Właśnie wczoraj zostały zlikwidowane określniki chronologiczne „stan na …”, a tu o nich piszecie…

  2. Bartłomiej Włodarczyk 05-04-2012 07:41

    Dziękuje. Już poprawione

  3. Antycyponek 05-04-2012 11:53

    Uprzejmie informuję, że określnik „-od 2001 r.” budzi we mnie uczucia, których z racji wrodzonego dobrego wychowania tutaj nie mogę opisać. Kategorycznie bojkotuję go i używam wyłącznie „21 w.”. Że mało go na razie upłynęło? Ale przybędzie… I dla książki napisanej i wydanej w 1901 roku też przecież dajemy „-20 w.” a nie jakieś cuda.

  4. paulina 11-04-2012 10:51

    Z jakich powodów określnik „stan na…” został zlikwidowany?

  5. Kacper Trzaska 11-04-2012 13:06

    Szanowna Pani!
    Na decyzję o usunięciu określnika chronologicznego „stan na…” miały wpływ trzy najważniejsze przesłanki:

    1. Rozproszenie informacji z zakresu prawa w indeksie przedmiotowym wynikające z użycia określnika chronologicznego „stan na…”.

    Proszę przyjrzeć się wycinkowi indeksu hasła przedmiotowego Prawo cywilne:
    Prawo cywilne — Polska — stan na 1973 r. 6
    Prawo cywilne — Polska — stan na 1974 r. 13
    Prawo cywilne — Polska — stan na 1975 r. 7
    Prawo cywilne — Polska — stan na 1976 r. 4
    Prawo cywilne — Polska — stan na 1977 r. 3
    Prawo cywilne — Polska — stan na 1978 r. 1
    Prawo cywilne — Polska — stan na 1980 r. 2
    Prawo cywilne — Polska — stan na 1982 r. 1
    Prawo cywilne — Polska — stan na 1985 r. 1
    Prawo cywilne — Polska — stan na 1989 r. 2
    Prawo cywilne — Polska — stan na 1990 r. 1
    Prawo cywilne — Polska — stan na 1991 r. 2
    Prawo cywilne — Polska — stan na 1992 r. 2
    Prawo cywilne — Polska — stan na 1993 r. 7
    Prawo cywilne — Polska — stan na 1994 r. 7
    Prawo cywilne — Polska — stan na 1995 r. 11
    Prawo cywilne — Polska — stan na 1996 r. 31
    Prawo cywilne — Polska — stan na 1997 r. 28
    Prawo cywilne — Polska — stan na 1998 r. 26
    Prawo cywilne — Polska — stan na 1999 r. 31
    Prawo cywilne — Polska — stan na 2000 r. 33
    Prawo cywilne — Polska — stan na 2001 r. 36
    Prawo cywilne — Polska — stan na 2002 r. 32
    Prawo cywilne — Polska — stan na 2003 r. 43
    Prawo cywilne — Polska — stan na 2004 r. 51
    Prawo cywilne — Polska — stan na 2005 r. 41
    Prawo cywilne — Polska — stan na 2006 r. 52
    Prawo cywilne — Polska — stan na 2007 r. 45
    Prawo cywilne — Polska — stan na 2008 r. 62
    Prawo cywilne — Polska — stan na 2009 r. 53
    Prawo cywilne — Polska — stan na 2010 r. 58
    Prawo cywilne — Polska — stan na 2011 r. 57
    Prawo cywilne — Polska — stan na 2012 r. 4

    Z prawej strony kolumny znajdują się liczby dokumentów opatrzonych poszczególnym hasłem. Na podstawie tylko tego niewielkiego fragmentu indeksu przedmiotowego widać jak bardzo duże rozproszenie informacji niosło ze sobą stosowanie określnika chronologicznego „stan na…”.

    2. Data wydania była niejednokrotnie podstawą informacji umieszczanej w określniku chronologicznym „stan na…”.

    Proszę przyjrzeć się poniższemu opisowi przedmiotowemu:
    245 00 Europejskie ustawy uzdrowiskowe : |b Niemcy, Słowacja, Francja, Włochy, Polska / |c [red. Jan Golba, Katarzyna Rymarczyk-Wajda].
    260 Krynica-Zdrój : |b Stowarzyszenie Gmin Uzdrowiskowych RP, |c 2008.
    650 4 Uzdrowiska |x prawo |z Europa |y stan na 2008 r.

    Informacja o stanie prawnym prezentowanego dokumentu została umieszczona w opisie przedmiotowym na podstawie daty wydania. Wątpliwości budzi fakt czy materiał zawarty w dokumencie rzeczywiście odzwierciedlał stan prawny na 2008 r. w odniesieniu do wszystkich krajów wymienionych w podtytule.

    3. Informacja o stanie prawnym opracowywanego dokumentu umieszczana jest w polu 250 formatu MARC21.
    W związku z tym określnik chronologiczny był jej dublowaniem. Natomiast po wycofaniu określnika „stan na…” informacje w nim umieszczone nie będą utracone, ponieważ zostaną zachowane we wspomnianym elemencie opisu formalnego.

    Przy podejmowaniu decyzji o usunięciu określnika chronologicznego było jasne, że w niektórych miejscach indeksu przedmiotowego pod jednym hasłem przedmiotowym będzie skupionych kilkaset dokumentów. Należy jednak pamiętać o możliwości szeregowania wyników wyszukiwania według kryterium daty wydania. W ten sposób można wyszukać dokumenty najnowsze, a także te które chronologicznie znajdują się nieopodal, bez konieczności przechodzenia pomiędzy kilkoma hasłami przedmiotowymi rozwiniętymi.

    Z pozdrowieniami.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>