Biblioteka Narodowa używa na swojej stronie plików cookies. Brak zmiany ustawień przeglądarki oznacza zgodę na ich użycie. [zamknij]

Jak skupić się w drugim rzędzie: informacje podstawowe

Dodał: Kacper Trzaska,

Surowce | 4 komentarze

Classical spectacle on eye chart / Brybs / SXC.hu (Royalty free SXC.hu)

Określniki rzeczowe

uszczegóławiają przedmiot dokumentu wyrażony w temacie, wskazując sposób jego ujęcia. Ich cechą szczególną jest możliwość stosowania po każdym typie tematu. Przyjmują postać rzeczownika. Wyróżnia się dwa rodzaje określników rzeczowych:

  • ogólne
    • historia
    • psychologia
    • metody
    • nauczanie
    • jednostkowe (zawierają nazwę własną jednostkową [grupa etniczna, nazwa obiektu]). Określniki jednostkowe, w zależności od rodzaju tematu po którym zostały użyte, wyrażają różne elementy np. po hasłach geograficznych używa się określnika jednostkowego wyrażającego część terytorialną miasta bądź budynek znajdujący się w jego obrębie
      • kościół Bożego Ciała
      • zamek Krzyżtopór
      • kościół NMP
      • zamek książąt pomorskich
      • Mokotów

651  4 Warszawa |x historia

Bedeker warszawski. 2, Raczej o ludziach pół wieku później/ Olgierd Budrewicz ; rys. Julian Bohdanowicz. – Warszawa, 2009

650  4 Młodzież |x psychologia

7 nawyków skutecznego nastolatka : obowiązkowy przewodnik dla młodzieży / Sean Covey ; przeł. Anna Rędzio. – Poznań, 2011

650  4 Alkoholizm |x leczenie |x metody

Ergoterapia alkoholików / Mieczysław Buxakowski. – Warszawa, 1970,

650  4 Matematyka |x nauczanie

Aspekty wychowawcze nauczania matematyki : poradnik metodyczny / Halina Targońska

651  4 Poznań (woj. wielkopolskie) |x kościół Bożego Ciała

Kościół Bożego Ciała w Poznaniu – późnośredniowieczne sanktuarium, Jagiellońska Fundacja : historia i architektura / Andrzej Kusztelski.- b.m., 2000

651  4 Ujazd (woj. świętokrzyskie, pow. Opatów) |x zamek Krzyżtopór

Zamek Krzyżtopór w Ujeździe : (informator krajoznawczo-literacki) / Józef Myjak.- Sandomierz, 1997

651  4 Warszawa |x kościół NMP Królowej Świata

Kościół NMP Królowej Świata, Warszawa / [tekst i fot.: Mieczysław Szczepański]. – Warszawa, 1999

651  4 Słupsk (woj. pomorskie)|x zamek książąt pomorskich

Zamek Książąt Pomorskich w Słupsku : wydano z okazji jubileuszu 80 rocznicy muzealnictwa w Słupsku / Zdzisław Machura. – Słupsk, 2004

Określniki geograficzne

uszczegóławiają przedmiot dokumentu wyrażony w temacie, wskazując na jego kontekst terytorialny. Cechą szczególną określników geograficznych jest możliwość użycia w ich funkcji wyłącznie elementów JHP BN wyrażających:

  • państwa
  • grupy państw
  • regiony świata
  • akweny

Wyjątek od tej zasady stanowi grupa tematów wyrażających:

  • krainy historyczne
  • miasta, pełniące funkcję miasta-państwa

których można użyć w funkcji określnika geograficznego, pomimo że nie wyrażają: państwa, grupy państw, regionu świata czy akwenu.

650  4 Służba zdrowia |z Polska |y od 2001 r.

Prawo do ochrony zdrowia : raport z monitoringu / Maryla Nowicka. – Warszawa, 2002

650  4 Polityka społeczna |z kraje Unii Europejskiej

Aktywna polityka społeczna z perspektywy Europy socjalnej / red. nauk. Krzysztof Piątek, Arkadiusz Karwacki. – Toruń, 2007

650  4 Zwierzęta |z Afryka

Afrykańskie zwierzęta / Josef Vágner ; przeł. z czes. Małgorzata i Henryk Garbarczykowie. – Warszawa, 1992

650  4 Mitologia |z Pacyfik (region)

Mitologia Pacyfiku / Jan Knappert ; przeł. Monika Strzechowska. – Poznań, 2001

650  4 Zamki i pałace |z Inflanty

Miasta, zamki i klasztory państwa krzyżowego Zakonu Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie nad Bałtykiem : Inflanty / Tomasz Borowski. – Warszawa, 2010

650  4 Kolejnictwo |z Wolne Miasto Gdańsk

Księga Pamiątkowa kolejarzy polskich z rejonu Pruszcza Gdańskiego w latach 1920-1939 pozostających w służbie Polskich Kolei Państwowych (PKP) na terenie wolnego miasta Gdańska zamordowanych w hitlerowskich obozach koncentracyjnych w latach 1939-1944 / Józefa Krośnicka. – Pruszcz Gdański, 2005

Określniki chronologiczne

uszczegóławiają przedmiot dokumentu wyrażony w temacie, wskazując przedział czasu w kontekście którego został opracowany. Cechą szczególną określników chronologicznych jest:

  • możliwość użycia ich wyłącznie wtedy, gdy w dokumencie opracowano pewien okres dziejów przedmiotu wyrażonego w temacie. Gdy w opracowywanym dokumencie omówiono całość zagadnienia, wówczas nie można użyć określnika chronologicznego

Wyróżnić można dwa rodzaje określników chronologicznych:

  • swobodne określniki chronologiczne – typ określników wyrażających kontekst chronologiczny przedmiotu dokumentu. Można ich używać po dowolnym temacie
  • związane określniki chronologiczne – typ określników wyrażających kontekst chronologiczny określonego terytorium geograficznego, właściwy dla konkretnych państw i regionów. W związku z tym użycie ich jest ograniczone do grupy tematów.

Informacja o możliwości użycia każdego określnika chronologicznego znajduje się w CKHW (Centralnej Kartotece Haseł Wzorcowych), w rekordach wzorcowych poszczególnych określników, w miejscu gdzie wpisano notę stosowania.

651  4 Polska |x socjologia |y od 1944 r.

Badania nad wzorami konsumpcji / pod red. Jana Szczepańskiego. – Wrocław, 1977

650  4 Kultura |x socjologia |y od 2001 r.

Jakość wobec wyzwań i zagrożeń XXI wieku. 1 / Renata Reclik, Andrzej Zduniak (red. nauk.). – Poznań, 2010

  • Facebook
  • Wykop
  • Delicious
  • Twitter
  • Gwar
  • Email

4 komentarzy

  1. Agnieszka 02-08-2012 08:53

    W Bibliotece Politechniki Warszawskiej gdzie pracuję nie stosujemy określników. U nas każdy określnik podany w tekście wyżej byłby samodzielnym słowem kluczowym: Kultura, Socjologia, Nauczanie matematyki …Często korzystam z określników JHP BN wprowadzając nowe hasło do naszej Kartoteki Haseł Wzorcowych.

  2. Bartłomiej Włodarczyk 02-08-2012 11:58

    My też często korzystamy z Państwa opisów (słów kluczowych) w naszej pracy. Są dla nas pomocne przy podejmowaniu decyzji czy wprowadzać nowe hasło z zakresu nauk technicznych. Przesyłam serdeczne pozdrowienia!

  3. Jagienka 23-08-2012 11:17

    Witam serdecznie…
    Pracuję w bibliotece teologicznej i siłą rzeczy niejednokrotnie sami tworzymy hasła przedmiotowe [są to często formy odrzucone przez SJHP…]. Dotyczy to głównie pewnych niby niuansowych różnic, ale jednak w zgłębieniu tematyki bardzo ważnych… Np. Kazania – Homilie ; Patrologia – Patrystyka. Do tego jest wiele zagadnień bardzo szczegółowych, które w takiej właśnie bibliotece wymagają odrębnych haseł…

    Pozdrawiam bardzo serdecznie!

    Ps. Satysfakcją jest to, że niejednokrotnie hasło ustalone przez nas po jakimś czasie pojawia się w SHJP… Czyli idziemy w dobrym kierunku… 🙂

  4. Kacper Trzaska 23-08-2012 14:17

    Szanowna Pani!
    Serdecznie dziękujemy za informację. Cechą Języka Haseł Przedmiotowych BN jest jego uniwersalność. Zdarza się, że w niektórych przypadkach decydujemy się na uogólnienia. Dokładamy wszelkiej staranności aby wszystkie formy ekwiwalentne hasła znalazły się w jego artykule wzorcowym. O wyborze formy hasła decyduje to w jakiej postaci pojawia się dostępnych źródłach informacyjnych. Czekamy na wszelkie spostrzeżenia.
    Z pozdrowieniami.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>