Biblioteka Narodowa używa na swojej stronie plików cookies. Brak zmiany ustawień przeglądarki oznacza zgodę na ich użycie. [zamknij]

Grzyby czysto z piasku obetrzeć, pokrajać w paski i suszyć na wietrze, czyli kuchnia w JHP BN

Dodał: Bartłomiej Włodarczyk,

Surowce | 10 komentarzy

Juan Antonio Capó Alonso, Boletus, http://www.flickr.com/photos/57839947@N00/5215788050 (CC BY 2.0)

Juan Antonio Capó Alonso, Boletus, http://www.flickr.com/photos/57839947@N00/5215788050 (CC BY 2.0)

Najbardziej rozpowszechnionym typem dokumentu dotyczącym jedzenia i kucharstwa są książki kucharskie. Są dwa, główne rodzaje tych dokumentów. Pierwszy przypadek ma miejsce, kiedy nie jest jasno określony obszar, z którego pochodzą prezentowane przepisy. W opisie stosujemy wówczas temat: Przepisy kulinarne.

Dania na jesień. – Warszawa, 2000.

655         Przepisy kulinarne

Bardzo często książki kucharskie prezentują kuchnię określonego kraju np. polską. Jako przykład może nam posłużyć dostępna w Cyfrowej Bibliotece Narodowej Polona książka Małgorzaty Boguckiej zatytułowana „Powszechna kuchnia swojska oparta na wieloletniem doświadczeniu i zdrowotno-dyetycznych zasadach, obejmująca ogólne pouczenie, jakoteż szczegółowe wskazówki i przepisy przyrządzania tanich i smacznych, a przytem zdrowych pokarmów i napojów wszelkiego rodzaju…”.

Publikacje tego rodzaju otrzymują w opracowaniu temat Kuchnia z przymiotnikiem od kraju/narodowości oraz określnik chronologiczny wskazujący z jakiego okresu pochodzą przepisy. W przypadku książki Boguckiej wydanej w 1896 roku będzie to temat:

650         Kuchnia polska – 19 w.

Zaprezentowany powyżej podział może budzić pewne wątpliwości, ponieważ często mamy problem z określeniem czy dokument zawiera przepisy na dania kuchni należącej do tradycji kulinarnej określonego kraju.

Oprócz wyżej zaprezentowanych w bibliotekach mamy również dokumenty zawierające potrawy z obszaru większego lub mniejszego niż jedno państwo. Do pierwszych z nich stosujemy specjalnie stworzone tematy:

Orientalne przysmaki / Biruta Markuza. – Warszawa, cop. 1992.

650         Kuchnia arabska

650         Kuchnia azjatycka

W przypadku publikacji dotyczących kuchni regionalnych ogólny schemat opisu wygląda następująco:

Kuchnia regionalna – [określnik geograficzny = nazwa państwa]

[Hasło geograficzne = region, z którego pochodzą potrawy] – etnografia

lub

Kuchnia [przymiotnik od nazwy regionu]

Integracja przez tradycję : produkty tradycyjne z terenu gminy Kąkolewnica / [red. Bożena Adamowicz]. – Kąkolewnica, 2010.

650         Kuchnia regionalna – Polska

651         Kąkolewnica (woj. lubelskie ; okręg) – etnografia

Drugie z wyżej podanych haseł rozwiniętych gromadzi wszystkie wydawnictwa dotyczące tradycji i kultury ludowej danego regionu. W drugim przypadku rolę gromadzącą pełni odsyłacz.

150         Kuchnia podlaska

555         Przepisy kulinarne

551         Podlasie – etnografia

Kuchnia podlaska / [oprac. red. Helena Zieniuk]. – Białystok, [2011].

650         Kuchnia podlaska

Niekiedy do opisu dodajemy hasła odnoszące się do konkretnej grupy etnicznej bądź kategorii osób.

Kuchnia Bieszczadu z pogranicza łemkowsko-bojkowskiego : 101 przepisów / Krzysztof Antoniszak. – Krosno, [2008].

650         Kuchnia bojkowska

650         Kuchnia łemkowska

Góralska książka kucharska / Maria Derek, Józefa Kuchta. – Warszawa ; Rzeszów, 2011.

650         Kuchnia regionalna – Polska

650         Górale – etnografia – Polska

Często książki kucharskie zawierają przepisy na potrawy zawierające określony składnik. W opracowaniu stosujemy wówczas określnik – kucharstwo i przetwórstwo.

Grzyby w naszej kuchni / Wanda Woźniak, Marian Gapiński. – Poznań, 2003.

650         Grzyby – kucharstwo i przetwórstwo

W JHP BN istnieją także hasła odnoszące się do potraw przyrządzanych na specjalną okazję, dla określonej grupy osób lub w określonych naczyniach.

Potrawy wigilijne / Zofia Zawistowska. – Warszawa, 1993.

650         Potrawy wigilijne

Smakołyki dla dzieci / Stephan Faust ; przekł. Małgorzata Chudzik. – Janki, [2003].

650         Potrawy dla dzieci

Pieczone specjały / [tł. z jęz. ang. Danuta Dowjat]. – Bath, cop. 2005.

650         Potrawy z piekarnika

Osobne hasła stosujemy także dla książek pokazujących jak przygotowywać określone potrawy.

103 ciasta siostry Anastazji / Anastazja Pustelnik. – Kraków, 2010.

650         Ciasta

Z kuchnią jest związany jeszcze jeden temat: Kucharstwo. Jest on stosowany w opisie dokumentów opisujących nie tyle przepisy na konkretne potrawy, ale sposób gotowania.

Sporządzanie posiłków : (praca zbiorowa). Cz. 3 / pod red. K. Bohdanowskiej ; aut. K. Bohdanowaka [et al.]. – Warszawa, dr. 1959.

650         Kucharstwo

655         Podręczniki dla szkół zawodowych

Oprócz wydawnictw zwartych zawierających przepisy kulinarne w codziennej pracy (i nie tylko) mamy do czynienia z wydawnictwami ciągłymi.

Moje Gotowanie : kuchnia na co dzień / [zespół Ewa Pawlak, Robert Bany, Elżbieta Kaczak]. – [Warszawa], 1994-.

655         Czasopisma kulinarne polskie

W JHP BN termin ”książki kucharskie” jest odsyłaczem całkowitym tylko do hasła Przepisy kulinarne. Nie pojawia się w tematach o konstrukcji Kuchnia z przymiotnikiem. Rozwiązaniem tego problemu może być dodanie odsyłaczy bądź też stworzenie oddzielnego tematu formalnego Książki kucharskie. Druga propozycja znacznie uprościłaby opis tego typu materiałów:

150/650                                Kuchnia [przymiotnik] – [określnik chronologiczny]

155/655                                Książki kucharskie

Możliwe są także inne schematy opracowania.

Na koniec mały cytat z przywoływanej na początku wpisu książki Małgorzaty Boguckiej (s. 354):

Sposób konserwowania grzybów

Grzyby czysto z piasku obetrzeć, pokrajać w paski i suszyć na wietrze, lub słońcu, chować w słoje, a gdy zastygną, jeszcze raz przesuszyć na powietrzu. Chcąc ich użyć należy namoczyć je w mleku a nazajutrz opłukać i przyprawić według upodobania.

  • Facebook
  • Wykop
  • Delicious
  • Twitter
  • Gwar
  • Email

10 komentarzy

  1. Maria Bereśniewicz 02-10-2012 14:24

    Co do propozycji uproszczenia opisu przedmiotowego. Jest kusząca – ale chyba jedynie dla opracowujących.
    Jest obawa utraty informacji albo przeładowania informacją.

    Wg Wikipedii:
    „Książka kucharska – zbiór przepisów kulinarnych, opisujących sposób przygotowywania danych potraw. Współczesne książki kucharskie są na ogół ułożone według jakiegoś tematu przewodniego i zawierają przepisy np. kuchni narodowych czy regionalnych bądź spełniające wymagania danej diety (np. książki kucharskie dla diabetyków, wegetarian czy osób odchudzających się). Mogą też zawierać przepisy na określony typ potraw, np. ciasta, sałatki, przetwory z owoców czy potrawy mięsne.” [koniec cytatu]

    Rozumiem, że temat ‚Przepisy kulinarne’ by pozostał (?), zaś „wyjęty” odsyłacz całkowity „Książki kucharskie”‚, tworzyłby nową kategorię dokumentów – 155?

    Padło określenie „opis dla tego typu materiałów” – tzn. dla treści takich, które można nazwać „kuchnią x” (w zn. regionalną, etniczną, narodową)? Czy także dla tematów takich, jak konkretne kategorie posiłków (np. Obiad), typy potraw (np. Potrawy z patelni) i same potrawy (np. Zupy)?

    Artykuł słownikowy dla tematu ‚Przepisy kulinarne’ zawiera jeden typ relacji: relacje kojarzeniowe. W nim mieszczą się wszelkie tematy wskazujące na kuchnie, dania, potrawy, posiłki itd. Niewątpliwie ‚przepisy kulinarne’ są jednym z ważniejszych wykładników znaczenia pragmatycznego dla wspomnianych tematów.

    Propozycje ?:

    Zamiast „wszystkiego” jeden temat ‚Książki kucharskie’ (jako synonim przepisów kulinarnych)?
    Gubimy wtedy znaczne zróżnicowanie/sprofilowanie tematyczne publikacji.

    Temat ‚Sosy’ z tematem ‚Książki kucharskie’?
    W tym przypadku do charakterystyki dokładamy temat całkowicie zbyteczny, gdyż niewątpliwie książki o treści takiej, którą są zupy, zapiekanki i potrawy z grilla, są książkami z przepisami ich przyrządzenia, czyli książkami kucharskimi.

    Czy dokumenty, które teraz określamy w chwd jako ‚Przepisy kulinarne’, miałyby w tejże charakterystyce także 655 ‚Książki kucharskie’?

    Czy może, do każdych przepisów -obligatoryjnie- dodawany byłby temat 655 ‚Książki kucharskie’?

    Wiele pytań.

  2. Bartłomiej Włodarczyk 03-10-2012 12:38

    W tej chwili w katalogu BN trudno odnaleźć książki kucharskie z określonego przedziału czasu. Są opracowywane przy pomocy różnych haseł (m.in. Przepisy kulinarne, Kuchnia polska itd.). Naszym zdaniem warto zastanowić się nad zmianą tej sytuacji i ułatwieniem życia czytelnikom i bibliotekarzom. Problemem jest oczywiści stworzenie takiego schematu opracowania, żeby nie był on za mało lub za bardzo szczegółowy. Potrzebne są oba hasła tj. Przepisy kulinarne i Książki kucharskie. Te pierwsze są niezbędne m.in. w opisach artykułów z czasopism. Pozdrawiam! 🙂

  3. Kasia 22-10-2012 19:40

    Piękne grzybki… To z własnych zbiorów? 🙂

  4. Dominik 05-11-2012 19:38

    Też bym mógł się pochwalić nie gorszymi zbiorami 🙂

  5. Antycyponek 20-11-2012 13:25

    Opracowuję właśnie filmy. Rzadko tu można się podeprzeć opisami BN, ale próbuję. I widzę następujące zjawisko: treść filmów prawie nie jest opisana! Mam przed oczami film „Moczary i uroczyska”, a do niego BN proponuje hasła: Dokumenty audiowizualne,Film dokumentalny,Film edukacyjny,Film polski,Film przyrodniczy. Pięć haseł mówiących o tym co to jest, a ani jednego mówiącego O CZYM TO JEST. Coś jest nie tak :-(((

  6. Kacper Trzaska 21-11-2012 15:42

    Szanowna Pani!

    Obecnie opracowanie dokumentów audiowizualnych polega na wyrażeniu wyłącznie ich cech formalnych. W związku z tym hasła przedmiotowe precyzujące tematykę nie są dodawane do charakterystyki przedmiotowej. Jeżeli sytuacja ulegnie zmianie niezwłocznie umieścimy informację na blogu.

    Z pozdrowieniami.

  7. Antycyponek 22-11-2012 09:13

    Ale dlaczego, Panie Kacprze?… Dlaczego?…

  8. Kasia 24-11-2012 17:27

    Również pozwolę sobie zadać pytanie: „dlaczego?” bo ciekawi mnie Pana odpowiedź na ten temat.

  9. bb 11-01-2013 12:48

    Poszukuję w kartotece JHP BN określnika:
    „przydatność zawodowa”, do którego odsyła następująca uwaga przy temacie „Przydatność zawodowa”:
    zt. odpowiednie tematy z określnikiem – przydatność zawodowa, np.: Absolwenci szkół wyższych – przydatność zawodowa, Niepełnosprawni – przydatność zawodowa
    i serdecznie pozdrawiam 🙂

  10. Kacper Trzaska 11-01-2013 13:36

    W artykuł przedmiotowy określnika |x przydatność zawodowa wkradł się błąd, który został poprawiony. Zmiana w bazie będzie widoczna w środę (16.01).

    180 przydatność zawodowa
    667 ok
    680 |i określnik |a – przydatność zawodowa |i stosuje się po tematach ogólnych

    Z pozdrowieniami.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>