Biblioteka Narodowa używa na swojej stronie plików cookies. Brak zmiany ustawień przeglądarki oznacza zgodę na ich użycie. [zamknij]

O hasłach głęboko ukrytych

Dodał: Wanda Klenczon,

Biblioteka zakładowa | 25 komentarzy

Fot. Wanda Klenczon

Fot. Wanda Klenczon

Języki informacyjno-wyszukiwawcze z założenia są systemami otwartymi i elastycznymi, ale pasożytniczymi: żyją o tyle, o ile opisują treści zasobów informacyjnych. Jeśli język oddala się od opisywanej rzeczywistości, staje się archaiczny i stopniowo coraz mniej użyteczny. Dopływ nowych terminów to dla języka kwestia „być albo nie być”.

Czytając nałogowo co i rusz trafiam na pojęcia, idee, obiekty, problemy, które powinny znaleźć się w zasobie słownictwa JHP BN. A nie znalazły się. Gdzie jest grywalizacja, kultura nadmiaru, minimalizm (postawa), slow life, slow food, AOIS, infografika, gdzie są technologie zbliżeniowe, korporacje, single, memy? To prawda, że pojawiają się głównie w artykułach, ale te artykuły przecież też są opracowywane rzeczowo? Zdaję sobie sprawę, że opracowuje się dziś pod niezwykłą presją czasu i łatwiej (=szybciej) zastosować jakieś hasła bardziej ogólne, trochę zbliżone, niż mieć kłopot z projektowaniem nowego artykułu przedmiotowego, tym bardziej że musi on przejść przez redakcję i weryfikację, czyli cały slownikowy cykl produkcyjny. Proponowałam już przed paru laty uruchomienie w bazach bibliograficznych i katalogach bibliotecznych pól 653, przeznaczonych do zapisu haseł przedmiotowych niekontrolowanych kartoteką wzorcową. Z czasem zapewne sporo z nich trafiłoby do Słownika, a tymczasem mogłyby być wykorzystywane jako ważne klucze wyszukiwawcze. Niektóre biblioteki już z tej opcji skorzystały, inne zachęcam.

A przede wszystkim bardzo wszystkich użytkowników JHP BN, ze wszystkich typów bibliotek, prosimy o sygnalizowanie nowych terminów. Zespół odpowiedzialnyza utrzymanie i rozwój kartoteki wzorcowej nie ma bezpośredniego kontaktu z opisywanymi zasobami bibliotecznymi, pracuje na zamówienie bibliografów i bibliotekarzy. Tylko osoba, która opracowuje dokument z autopsji może właściwie zanalizować jego zawartość i ocenić, jakie hasła są niezbędne do stworzenia adekwatnej, wyczerpującej charakterystyki wyszukiwawczej. Jeśli tego nie zrobi, opracowanie traci na jakości, a język nie rozwija się w sposób właściwy. Liczymy na Państwa fachowość i szósty zmysł „przedmiotowca”.

  • Facebook
  • Wykop
  • Delicious
  • Twitter
  • Gwar
  • Email

25 komentarzy

  1. Pingback: Pulowerek.pl » Sobotni Dyżur Popołudniowy. Nowy.

  2. Antycyponek 26-11-2012 14:13

    Tematy „Kościół katolicki” oraz „Kościół wczesnochrześcijański” oba występują w dziełach dotyczących historii kościoła pierwszych 10 wieków. Jak mają się do siebie wzajemnie te pojęcia? Czy możemy mówić o kościele KATOLICKIM w 4-5 wiekach naszej ery? A jeśli tak, to czym wobec tego jest ów „Kościół wczesnochrześcijański”?…

  3. ap 26-11-2012 15:16

    A ja już jakiś czas temu prosiłam o wprowadzenie hasła „Komunikacja tramwajowa”, uzasadniłam dlaczego, przyznano mi rację, obiecano hasło wprowadzić do słownika, a hasła nadal nie ma 🙂 może można by wrócić do tematu? Pozdrawiam 🙂

  4. bibi 27-11-2012 12:09

    Obecnie Kościół katolicki kojarzony jest z jednym z wyznań chrześcijańskich, obok Cerkwi prawosławnej i Kościołów protestanckich.
    Słowo: katolikos (gr. καθολικός katholikós – ozn. „powszechny”). Kościół katolicki utożsamia się z korzeniami chrześcijaństwa, które sięgają pierwszych wieków. Jhp jest językiem sztucznym i trzeba pewne zasady w jego stosowaniu przyjąć. Czy określamy: Kościół katolicki, od wielkiej schizmy wschodniej w umownym roku 1054. A do wcześniejszych lat: Kościół wczesnochrześcijański itd. A idea powszechności (katolikos) Kościoła od najwcześniejszych wieków nie będzie wyrażana w postaci hasła: Kościół katolicki.
    To jest kwestia przyjęcia.

  5. Bartłomiej Włodarczyk 29-11-2012 08:51

    Dzisiaj wprowadzę to hasło. Przepraszam za opóźnienie.
    Pozdrawiam

  6. koza 03-12-2012 14:37

    Proszę o poprawienia hasła „Koło Wychowańców Gimnazjum Ziemi Kujawskiej” na współczesną nazwę „Koło Wychowanków Liceum Ziemi Kujawskiej” zgodną ze statutem.Dziękuję

  7. Bartłomiej Włodarczyk 06-12-2012 15:08

    Nazwa instytucji musi zawsze odpowiadać zawartości dokumentów, które posiadamy w naszych zbiorach. W Bibliotece Narodowej mamy tylko książkę z 1931 r. mówiącą o Kole Wychowańców Gimnazjum Ziemi Kujawskiej. Jak tylko będziemy mieli dokument mówiący o Kole Wychowanków Liceum Ziemi Kujawskiej zmienimy hasło.

  8. Maria Bereśniewicz 12-12-2012 12:38

    „Jeśli język oddala się od opisywanej rzeczywistości, staje się archaiczny i stopniowo coraz mniej użyteczny.” [cytat]

    Tak samo jak adekwatność czyli równokształtność wyrażeń JHP BN względem „języka społecznego”, uzusowego – skazuje ten język -z czasem- na pewnego rodzaju archiwalność, dezaktualizację. Moda dotyczy także tematów/problemów, jak i pojęć/wyrażeń. Przykładem z grupy pojęć archiwalnych jest temat ‚Problem roku 2000 (informat.)’, czy nazwy jednostkowe sejmowych komisji śledczych w różnych sprawach. Przykładów jest więcej. Ciekawym casusem jest temat ‚Minikomputery i mikrokomputery’. W archaicznych czasach był to temat adekwatny, potem przyszedł czas jego niestosowności/nieadekwatności, aż stał się terminem-nazwą kategorii. I jest to dość pomyślny „koniec” historii pewnego terminu. Sprawą istotną jest „archaiczność” typowych konstrukcji, jak choćby ta:
    „Przemysł – inwestycje – finanse”
    (i wiele podobnych). Z tą kwestią zaczyna się jednak obszar nieco innych problemów, nie tylko językowych.

  9. Maria Bereśniewicz 21-12-2012 13:16

    Jeszcze słów kilka w kwestii wprowadzania do SJHPBN nowych terminów i pojęć. Przypadkowo natknęłam się dziś na temat ‚Transformacja systemu społeczno-gospodarczego’. Pamiętam ulgę w chwili, kiedy się pojawił w leksyku: brakowało przecież wyrażenia określającego zachodzące zmiany. Wyrażenie jest niewątpliwie neologizmem – nie tylko dla JHP BN, ale i szerzej: terminu w takiej postaci chyba nie ma, przeglądając zasoby stron WWW. Jest to ‚termin’, który pojawiając się w wyszukiwarce Google, jako rezultat podaje wykaz stron… katalogów on-line rozmaitych bibliotek, ew. podobne strony, w których „Transformacja systemu społeczno-gospodarczego” jest wyrażeniem JHP BN… Po erupcji popularności tematu i problemów/zjawisk, na które wskazywał, staje się tematem „w odwrocie”. Społecznie funkcjonują synonimy: transformacja systemowa, transformacja gospodarcza, transformacja ustrojowa etc. Umilkły żywiołowe dyskusje z l.90. Zainteresowanie społeczne przeniosło się na inne obszary. Pozostało wyrażenie, z funkcją tworzenia kategorii dla grupy zagadnień -termin, który jest terminem tylko w/dla JHP BN. Czy nie jest tak, że funkcjonuje, bądź niedługo zacznie funkcjonować w swego rodzaju getcie wyrażeniowo-pojęciowym JHP BN? Warto by dodać kilka odsyłaczy całkowitych. Ale nie jest to konkluzja tej wypowiedzi.

  10. Kacper Trzaska 21-12-2012 15:40

    Pani Mario,
    niektóre artykuły przedmiotowe zostały uzupełnione odsyłaczami całkowitymi:
    Transformacja systemowa zob. Transformacja systemu społeczno-gospodarczego
    Transformacja gospodarcza (1989- ) – Europa Środkowo-Wschodnia zob. Europa Środkowo-Wschodnia – gospodarka – od 1989 r.
    Transformacja gospodarcza (1989- ) – Polska zob. Polska – gospodarka – od 1989 r.
    Transformacja społeczna (1989- ) – Europa Środkowo-Wschodnia zob. Europa Środkowo-Wschodnia – socjologia – od 1989 r.
    Transformacja społeczna (1989- ) – Polska zob. Polska – socjologia – od 1989 r.
    Transformacja ustrojowa (1989- ) – Europa Środkowo-Wschodnia zob. Europa Środkowo-Wschodnia – ustrój – od 1989 r.
    Transformacja ustrojowa (1989- ) – Polska zob. Polska – ustrój – od 1989 r.

    Z pozdrowieniami.

  11. Antycyponek 10-01-2013 10:22

    Mam mieszane uczucia odnośnie hasła „Ubikacja”. Słowo to wydaje się wychodzić z obiegu, zarówno oficjalnego, jak i prywatnego, zastępowane np. słowem „Toaleta”. Opracowując artykuł nt. szaletów/toalet publicznych mam wrażenie, że czytelnik w wyszukiwaniu nie użyje słowa „ubikacja”. Ono po prostu wydaje się jakieś nie na miejscu ;-)). Takie mam subiektywne wrażenie…

  12. app 10-01-2013 12:12

    witam, bardzo by się prosiło hasło Wypadki w górach” – może można by rozważyć jego powołanie do JHP? Pozdrawiam 🙂

  13. Kacper Trzaska 11-01-2013 11:53

    Szanowna Pani,
    temat Wypadki w górach został wprowadzony do Słownika JHP BN.
    150 Wypadki w górach
    450 Alipinizm |x wypadki
    450 Góry |x wypadki
    450 Wypadki alpinistyczne
    550 |w g |a Wypadki
    550 Alpinizm |x bezpieczeństwo
    550 Lawiny
    550 Ratownictwo górskie
    550 Turystyka górska |x bezpieczeństwo

    Z pozdrowieniami.

  14. app 14-01-2013 16:19

    pięknie dziękuję 🙂

  15. app 05-04-2013 08:08

    czy można by powołać do słownika hasło Lodowiska/Ślizgawki??? Bardzo by się przydało, a oprócz Obiektów i urządzeń sportowych nic pokrewnego nie znalazłam 🙂
    pozdrawiam

  16. Kacper Trzaska 05-04-2013 09:23

    Szanowna Pani!
    Temat ogólny Lodowiska został wprowadzony do Słownika JHP BN.

    Artykuł przedmiotowy:

    150 |a Lodowiska
    450 |a Ślizgawki
    550 |w g |a Obiekty i urządzenia sportowe
    550 |a Łyżwiarstwo
    750 0 |a Skating rinks

    Zmiany w Słowniku będą widoczne w piątek (13.04).

    Dziękuję za informację.

    Z pozdrowieniami.

  17. app 20-06-2013 08:37

    Przydałoby się hasło „Lapidarium/Lapidaria” – to dość specyficzna forma przechowywania i prezentowania zgromadzonych okazów kamieni i kamiennych fragmentów elementów architektonicznych czy rzeźb. Ciężko takie zagadnienie wyrazić używając haseł Kamieniarstwo czy Rzeźba… Proszę rozważyć. Pozdrawiam

  18. app 25-06-2013 10:47

    Również brak hasła „Okładki czasopism”, a okładki książkowe są.
    Pozdrawiam

  19. Bartłomiej Włodarczyk 09-07-2013 12:10

    Dzień dobry,

    Wprowadziłem do JHP BN hasło „Lapidaria”.

    Pozdrawiam

  20. Bartłomiej Włodarczyk 09-07-2013 12:18

    Wprowadziłem również hasło „Okładki czasopism”.

    Pozdrawiam

  21. app 10-07-2013 14:19

    bardzo dziękuję, pozdrawiam

  22. MKK 07-08-2013 13:55

    Dzień dobry.
    Opisuję właśnie artykuł o dzikich zwierzętach w pojawiających się w centrum dużego miasta. JHP nie przyjął tematu „zwierzęta dzikie”, są natomiast „zwierzęta drapieżne” i „zwierzęta leśne”. Zamierzałam użyć „zwierząt drapieżnych”, jednak nie wszystkie dzikie zwierzęta są drapieżnikami (bóbr, jeleń, panda). Być może „zwierzęta leśne” pasowałyby , ale tu też chyba nie są to zbiory nakładające się w całości (bo są np. jeszcze zwierzęta polne).
    Co robić?
    Z poważaniem
    MKK

  23. Bartłomiej Włodarczyk 19-08-2013 11:07

    Dzień dobry,

    jest to rzeczywiście spory problem. Proponuję zastosować następujące tematy:

    Zwierzęta |x a miasta
    Miasta |x fauna

    Wprowadzenie tematu Zwierzęta dzikie wiązałoby się z bardzo dużą melioracją w naszych katalogach (pod hasłem Zwierzęta nie mielibyśmy wówczas podczepionych prawie żadnych dokumentów).
    Pozdrawiam

  24. hamuda 14-09-2013 14:17

    Dzień dobry
    Chciałabym się odnieść do opisu książki „1886 Manuscript of J. Cieszkiewicz”. Opracowuję właśnie artykuł „Przeszukaj szafę po pradziadku” z którego wynika, że autor i bohater „Manuskryptu” miał na imię Józef, nie Jan, był organistą (wiejskim)urodzonym w Janowie nad rzeką Orzyc (obecnie woj. warmińsko-mazurskie).
    Autorką artykułu jest Anna Soszyńska od lat zajmująca się „Manuskryptem”.
    Myślę, że warto sprawdzić w/w opis bo jak
    sądzę będzie się on pojawiał w kontekście egodocumentów.
    Pozdrawiam serdecznie

  25. Kacper Trzaska 20-09-2013 13:33

    Szanowna Pani!

    Serdecznie dziękuję za informację. Artykuł przedmiotowy wskazanego tematu osobowego zostanie poprawiony.

    Z pozdrowieniami.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>