Biblioteka Narodowa używa na swojej stronie plików cookies. Brak zmiany ustawień przeglądarki oznacza zgodę na ich użycie. [zamknij]

Skrzypek czy skrzypaczka?

Dodał: Bartłomiej Włodarczyk,

Surowce | Zostaw komentarz

www.audio-luci-store.it, violino section playing, http://www.flickr.com/photos/65304769@N05/7403735110 (CC BY 2.0)

www.audio-luci-store.it, violino section playing, http://www.flickr.com/photos/65304769@N05/7403735110 (CC BY 2.0)

Jednym z problemów występujących w JHP BN jest kwestia opisywania dokumentów na temat kobiet wykonujących różne zawody. W języku haseł przedmiotowych rozwijanym przez Bibliotekę Narodową nazwy wszystkich zawodów (i innych kategorii osób) są zapisywane niemal wyłącznie w rodzaju męskim, np.

Pisarze,

Malarze,

Historycy,

Bibliotekarze itd.

Jest to poprawny zapis, ponieważ mówiąc zarówno o kobietach, jak i mężczyznach wykonujących jakiś zawód stosujemy formę męską. Nieco odmiennie są traktowane zawody tradycyjnie uważane za kobiece. Temat składa się wówczas z nazwy żeńskiej i męskiej połączonej spójnikiem „i”, np. Pielęgniarki i pielęgniarze czy też Modelki i modele. Forma męska jest zapisywana jako wariant nazwy w polu 450.

            Modelki i modele

NU      Fotomodelki

NU      Modele i modelki

Wiele zawodów ma jednak jeśli chodzi o nazwę swoje żeńskie odpowiedniki . Są to nazwy stosowane od dawna i przyjęły się w naszym języku, np. pisarki, malarki lub bibliotekarki. Stosowany w JHP BN sposób opisywania zawodów zapewnia zgromadzenie dokumentów na temat osób wykonujących dany zawód w jednym punkcie. Na przykład pod hasłem: Pisarze polscy – 19 w. znajdziemy prace zarówno na temat Bolesława Prusa, jak i Gabrieli Zapolskiej. Jeżeli dokument jest biografią zbiorową pisarek tworzących w 19 w. to w opisie oprócz tematu Pisarki należy dodać także hasło Kobieta.

Wielkopolski alfabet pisarek / Ewa Kraskowska, Lucyna Marzec. – Poznań : Wydawnictwo Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej i Centrum Animacji Kultury, 2012.

Kobieta – kultura – Polska – 19-21 w.

Pisarze polscy – 19-21 w.

Wielkopolska – życie literackie – 19-21 w.

Słowniki biograficzne

Nie postępujemy tak w przypadku biografii indywidualnych, np.:.

Gabriela Zapolska / Józef Rurawski. – Warszawa : „Wiedza Powszechna”, 1987.

Zapolska, Gabriela (1857-1921)

Pisarze polscy – 19-20 w.

Biografie

Wydaje się, że nie jest to rozwiązanie intuicyjne i należałoby skorygować sposób opracowania tego typu materiałów.  W celu odszukania materiałów dotyczących pisarek trzeba wpisać w okno wyszukiwania dwa tematy: Pisarze i Kobieta. Kwestią sporną może być samo dodawanie tematów denotujących kategorie osób od indywidualnych biografii. Przyjęte rozwiązanie wynika z sieci relacji łączącej tematy. Nie uwzględnia się w niej tematów osobowych. W tej chwili nie ma zatem możliwości wybrania wszystkich biografii pisarzy tworzących w 19 wieku. Rozwiązaniem może być m.in. modyfikacja sieci relacji. Nie jest to jednak jedyne rozwiązanie. Jeżeli chodzi o żeńskie nazwy zawodów to można by je wprowadzić do słownika JHP BN jako osobne tematy. Odpowiedniki męski i żeński należałoby połączyć relacją hierarchiczną, np.

            Pisarki

TS       Pisarze

Przed ich wprowadzeniem należałoby rozwiązać kwestię opisu dokumentów dotyczących np. wielu pisarzy (niezależnie od płci) tworzących w 19 wieku. Naturalnym rozwiązaniem, zgodnym z uzusem językowym, wydaje się być zastosowanie formy męskiej. Jednak możliwe jest także dodawanie w takim przypadku dwóch haseł: Pisarze polscy oraz Pisarki polskie. Jest to jedna z kwestii wymagających rozstrzygnięcia Należy też wziąć pod uwagę, że zbiorowe biografie mężczyzn nigdy nie otrzymują tematu Mężczyzna. Problem stanowi też brak ogólnie przyjętych żeńskich odpowiedników wielu zawodów (np. politolog, piekarz, mechanik). W jakim kierunku powinny iść Państwa zdaniem zmiany w JHP BN?

 

  • Facebook
  • Wykop
  • Delicious
  • Twitter
  • Gwar
  • Email

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>