Biblioteka Narodowa używa na swojej stronie plików cookies. Brak zmiany ustawień przeglądarki oznacza zgodę na ich użycie. [zamknij]

Opracowanie rzeczowe

Dodał: Kacper Trzaska,

Surowce | 46 komentarzy

 

Anna-Stina Takala, A Librarian's 2.0 Manifesto - Wordle.net

Anna-Stina Takala, A Librarian's 2.0 Manifesto - Wordle.net, http://www.flickr.com/photos/anna-stina/4547938973/

Prawidłowo sporządzona charakterystyka wyszukiwawcza dokumentu jest wyznacznikiem jakości pracy bibliotekarskiej. Indeksatorzy stają przed trudnym zadaniem sprostania wymogom stawianym przez użytkowników z jednej strony i zasadom opracowywania, których wykładnią jest słownik i pragmatyka językowa, z drugiej strony. Pogodzenie tych dwóch aspektów wydaje się być zadaniem trudnym do wykonania. Zmiany społeczne, które dokonują się na naszych oczach wywierają bezpośredni wpływ na zachowania użytkowników, dlatego też tak istotną wydaje się być świadomość zachodzących procesów i próba współgrania z nimi.

 

W społeczeństwie informacyjnym zasadniczą role rolę odgrywają informacja i wiedza oraz metody i maszyny do jej przekazywania i przetwarzania, czyli komputery i sieci komputerowe. Istotne są również rozwinięte środki przetwarzania informacji i komunikowania. Zasadniczo przetwarzanie informacji stanowi podstawę dochodu narodowego i dostarcza źródeł utrzymania dużej większości społeczeństwa. Niezmiernie szybki przepływ informacji ma duży wpływ na nasze społeczeństwo, odległe i nieosiągalne wydarzenia po drugiej stronie globu możemy zobaczyć praktycznie w jednej chwili za pomocą telewizji czy relacji na stronie internetowej. Społeczeństwa współczesne mają nie tylko coraz więcej informacji, otrzymują także coraz więcej śmieci informacyjnych, powodujących powstanie szumu informacyjnego.

Taka sytuacja często całkowicie uniemożliwia wypełnienie luki informacyjnej. Coraz więcej ludzi nie nadąża nad szybką zmianą środowiska, w którym żyjemy i czynników, które je determinują. Nowe media, wykorzystujące techniki informatyczne dosyć  mocno zakorzeniły się w społeczeństwach krajów rozwiniętych, a w innych krajach dopiero tworzą nowe wyzwania dla przyszłości, stanowiąc obietnicę dużego postępu i zdecydowaną reorganizację życia społecznego. Powstawanie społeczeństwa informacyjnego niesie ze sobą zarówno liczne nadzieje i szanse, jak i poważne niebezpieczeństwa. Informacja staje się nie tylko cennym towarem i wartościowym produktem, ale jest także częścią budującą branżę teleinformatyczną i telekomunikacyjną, stanowi ognisko zapalne przemian w gospodarce i w życiu każdego większości z mieszkańców naszego globu.

Aby dobrze i sprawnie funkcjonować w społeczeństwie informacyjnym niezbędne staje się odpowiednie przygotowanie się. Jest to ogromne i niezwykle ważne wyzwanie dla systemu edukacyjnego, ale przede wszystkim dokonującej się zmiany cywilizacyjnej, polegającej na przechodzeniu od społeczeństwa przemysłowego do informacyjnego, w którym nowoczesna technika służy wyłącznie dobru człowieka.

Odpowiedź na pytanie o zasadność sporządzania rzetelnej charakterystyki wyszukiwawczej dokumentu, jest oczywista. Tylko ta metoda umożliwia czytelnikowi dostęp do zbioru relewantnych i wyczerpujących odpowiedzi na jego zapytanie informacyjne. Jest to bodaj najważniejszy element złożonego procesu produkcji informacji w bibliotece. Na który składają się kolejno: generowanie informacji (produkcja); gromadzenie informacji (zbieranie); przechowywanie informacji (magazynowanie); archiwizowanie, zapamiętywanie; przekazywanie informacji (transmisja); przetwarzanie informacji (transformacja); udostępnianie informacji (upowszechnianie); interpretacja informacji (translacja na język użytkownika bądź systemu); wykorzystywanie informacji (użytkowanie). W tym miejscu warto wspomnieć o wartości dodanej informacji, na którą składają się wiedza, umiejętności i doświadczenia bibliotekarzy. Przekazując informację o zawartości książki, niejako wspomagamy cały proces komunikacji. Zamysł autora danej pozycji (nadawcy) może być spełniony, ponieważ książka trafia do szerszej rzeszy użytkowników (odbiorców). Dzięki czemu zwiększa się moc i efektywność przekazu, co w znacznym stopniu wpływa na wartość informacji.

Zasady sporządzania opisu rzeczowego dokumentu można podzielić na trzy grupy, spośród których każda odnosi się do innej części wyznaczników pracy indeksatora.

Pierwszą grupę ograniczają wiedza, umiejętności i predyspozycje zawodowe, osób zajmujących się indeksowaniem. Opis przedmiotowy, powinien być:

  • w pełni odzwierciedlający treść dokumentu (wszystkie istotne części dokumentu powinny znaleźć odzwierciedlenie w charakterystyce wyszukiwawczej)
  • jasny i klarowny (nie pozostawiający wątpliwości co jest przedmiotem głównym opracowanej pozycji)
  • zawierający zwięzłe informacje (powinno unikać się tworzenia długich i złożonych haseł przedmiotowych, które w znacznym stopniu utrudniają znalezienie dokumentu)
  • relewantny (zapewniający użytkownikowi dotarcie do zbioru dokumentów, które poszukuje i które są odpowiedzią na jego zapytanie wyszukiwawcze)
  • zawierający tylko sprawdzone i prawdziwe informacje (analiza treściowa opracowywanego dokumentu powinna być na tyle głęboka, aby nie mieć wątpliwości co do wiarygodności zamieszczanych haseł)
  • zrozumiały dla czytelnika (tematy powinny mieć formę umożliwiającą szybkie zlokalizowanie zakresu treściowego książki bez wcześniejszego przygotowywania się)
  • jednoznaczny (należy unikać zjawisk polisemii i homonimii)

Do drugiej grupy czynników wyznaczających charakterystykę wyszukiwawczą dokumentu grupujemy właściwości języka informacyjno-wyszukiwawczego, który wykorzystywany jest do opracowania rzeczowego. Gramatyka i pragmatyka językowa determinują charakter opracowania, które powinno:

  • zgadzać się z obowiązującym słownictwem (wykorzystywane są wyłącznie te tematy i określniki, które zawiera słownik danego języka haseł przedmiotowych, brak jest jakichkolwiek lokalnych modyfikacji)
  • uwzględniać w pełni zasady budowania wypowiedzi w konkretnym jhp (należy skrupulatnie przestrzegać wszystkich reguł gramatycznych, nie zmieniając ich w zależności od czasowych potrzeb)
  • odzwierciedlać zasady używania języka (pragmatyka językowa jest o tyle istotna ponieważ wyznacza zasady używania języka i razem z gramatyką stanowią podstawę sporządzania opisu rzeczowego)

Kolejną, bodaj najtrudniejszą do zdefiniowania, grupę stanowią cechy personalne użytkowników systemów informacyjno-wyszukiwawczych. Ich umiejętności, kompetencje językowe i doświadczenia powinny wpływać na zasady budowania charakterystyk wyszukiwawczych. Zatem opisy powinny być:

  • czytelne (słownictwo powinno być na tyle zrozumiałe i nieskomplikowane aby do jego odczytania nie były potrzebne specjalne umiejętności)
  • jednolite gramatycznie (konsekwentnie stosowane zasady gramatyczne ułatwiają wyszukiwania dokumentów, użytkownik zaznajomiony ze sposobem indeksowania, powiela wcześniej stosowane strategie odnalezienia potrzebnych materiałów)
  • zwięzłe (nadmiar informacji prowadzi do powstania szumu informacyjnego, który uniemożliwia odnalezienie relewantnych informacji)
  • uporządkowane (pierwsze hasła charakterystyki przedstawiają temat główny dokumentu, natomiast kolejne tylko go uzupełniają)
  • skonstruowane w sposób umożliwiający łatwą lokalizację relacji paradygmatycznych i mereologicznych łączących poszczególne elementy opisu z resztą jednostek leksykalnych
  • obiektywne (wolne od jakichkolwiek sugestii czy uprzedzeń opracowującego w stosunku do przedmiotu książki)

Jak zatem pogodzić metodykę pracy bibliotekarza, pragmatykę językową i gramatykę jhp z oczekiwaniami i umiejętnościami czytelników. Z pewnością jest to zadanie pracochłonne, przeprowadzane wieloetapowo. Jak wiemy warsztat pracy każdego bibliotekarza zasadniczo różni się od siebie. Zależy m.in. od: kultury organizacyjnej, umiejętności, doświadczenia zawodowego i świadomości do kogo kierowana jest sporządzana informacja. Budowa jhp bn sprzyja ujednolicaniu opracowania, ponieważ stosowana jest gramatyka pozycyjna (z góry określone są szczegółowe zasady umieszczania kolejnych elementów w zdaniu) oraz słownictwo zamknięte (wykorzystywane są wyłącznie tematy i określniki zawarte w słowniku). Indeksatorom pozostawia się dużą dowolność w komponowaniu poszczególnych części opisu rzeczowego, co niekoniecznie przekłada się na jakość a później efektywność wyszukiwania. Dlatego tak ważne jest skrupulatne poznanie zasad użycia języka w konkretnych sytuacjach komunikacyjnych. Zasadnym wydaje się być postulat rozstrzygania wszelkich wątpliwości na podstawie rozwiązań stosowanych w Bibliotece Narodowej dzięki czemu można byłoby realnie uniknąć błędów w opracowaniu rzeczowym. Sztywne zasady gramatyki jhp sprzyjają wzrostowi wartości produkowanej informacji. Czasami jednak mogą znacznie ograniczać bibliotekarzy, uniemożliwiając pełne oddanie przedmiotu dokumentu. Wyjściem z takiej sytuacji są coroczne Warsztaty Opracowania Rzeczowego, forum doświadczeń bibliotekarzy rożnych typów bibliotek z całej Polski. Każdy może zabrać głos w dyskusji, zgłosić postulaty nowych zasad indeksowania, które mogą być inspiracją dla osób redagujących słowniki i tworzących zasady gramatyczne jhp bn. Spotkania tego typu odbywają się jednak tylko raz w roku, dlatego też tak ważną kwestią jest wspomaganie komunikacji pomiędzy bibliotekarzami używającymi jhp bn a centralą oraz pomiędzy samymi praktykami. Stąd decytzja o stworzeniu elektronicznego miejsca wymiany spostrzeżeń i problemów napotkanych podczas codziennej pracy z JHP BN. Pracownia JHP BN, śledząc na bieżąco toczące się dyskusje, będzie włączać swoje uwagi proponując konkretne rozwiązania. Codzienne doświadczenia są szczególnie wartościową informacją dla twórców JHP BN, ponieważ pokazują pewne ograniczenia zasad indeksowania i mogą się przyczynić do ich modyfikacji. Jak wiemy komunikacja za pośrednictwem mediów elektronicznych sprzyja aktywności uczestników tego procesu. Przede wszystkim brak jest ograniczeń czasowych i terytorialnych, możemy konwersować z osobami z każdego zakątka świata nie bacząc na dzielące odległości. Anonimowość wypowiadających się powoduje, że więcej osób angażuje się w rozmowę, nie bojąc się zapytać o sprawy oczywiste bądź błahe.

 

  • Facebook
  • Wykop
  • Delicious
  • Twitter
  • Gwar
  • Email

46 komentarzy

  1. BARD 11-06-2011 18:31

    Zastanawiam się – czy analogicznie jak hasło:Poradnictwo zawodowe nie mogłoby wystąpić: Poradnictwo psychologiczno-pedagogiczne w zamian za Wychowanie – poradnictwo. Przewiduję wysyp publikacji na temat zmian(szczególnie w szkole)związanych ze zmianami dotyczącymi wsparcia psychologiczno-pedagogicznego.

  2. Bartłomiej Włodarczyk 13-06-2011 09:16

    Staramy się w tej chwili zamieniać sztuczne konstrukcje typu: [dziedzina] – poradnictwo na funkcjonujące terminy. Rzeczywiście hasło: Wychowanie – poradnictwo jest trochę niezgrabne i zamienię je na proponowane przez Panią Poradnictwo psychologiczno-pedagogiczne.

  3. Anna 13-06-2011 11:03

    Na początek mam uwagę/prośbę (do Twórców/korektorów JHP BN) bardzo, bardzo ogólnej treści. Starajcie się Państwo kierować „medyczną” zasadą – lepiej zapobiegać niż leczyć.

  4. Anna 13-06-2011 11:47

    A teraz już precyzyjnie- czy likwidacja dopowiedzeń (z nazwą województwa po nazwach geograficznych) jest już „przyklepana” i co w sytuacji, gdy w takim dopowiedzeniu po nazwie województwa mamy jeszcze okręg?

  5. Bartłomiej Włodarczyk 13-06-2011 11:51

    Trudno nie zgodzić się z Pani uwagą. Wiem, że wszelkie poprawki w kartotece są pracochłonne i „odwracanie” błędnych pomysłów może być frustrujące (i dla Państwa i dla nas). Staramy się, żeby wprowadzane przez nas zmiany były jak najbardziej przemyślane, co nie oznacza oczywiście, że nie popełniamy błędów. Każdy dokument, który jest publikowany na stronie jest przeglądany najpierw przez kilka osób z Pracowni. Nie zawsze zapobiega to pojawieniu się błędów, ale cały czas mamy na uwadze pracochłonność i korzyści płynące z wprowadzanych zmian.

  6. Bartłomiej Włodarczyk 13-06-2011 11:55

    W tym tygodniu zamieścimy na blogu materiał z konkretnymi propozycjami odnoszącymi się do haseł geograficznych. Postaram się wyjaśnić, jakie naszym zdaniem są „+” wprowadzenia takich zmian. Na pewno napiszę też o hasłach z dopowiedzeniem „okręg”.

  7. Antycyponek 13-06-2011 12:30

    Co należy robić, jak reagować, kiedy podglądając w celach pomocniczych opisy z BN widzimy rzecz następującą: JEDNA I TA SAMA OSOBA ma inaczej sformułowane nazwisko jako hasło autorskie, a inaczej – jako przedmiotowe i to niejednokrotnie W TYM SAMYM OPISIE. Przykład sprzed chwili: Bellotto, Bernardo (1721-1780) a Canaletto, Bernardo Bellotto (1721-1780). Natrafiam na takie przypadki kilka razy w tygodniu; problem nie jest „wydumany”…

  8. Bartłomiej Włodarczyk 13-06-2011 12:38

    W takich przypadkach prosimy przesłać do nas maila z zaznaczeniem takich rozbieżności i na pewno ujednolicimy hasło.

  9. Antycyponek 13-06-2011 13:20

    Nie wiem czy się nie przesłyszałam, ale… w czasie warsztatów padło chyba z ust kogos z państwa stwierdzenie, że określnik „-biografie” został już przez BN zmeliorowany. Ja natomiast codziennie go w bazie spotykam. Czy również przesyłać info zakładając że doszło do przeoczeń, czy cierpliwie czekać na faktyczne zakończenie melioracji?…

  10. Bartłomiej Włodarczyk 13-06-2011 13:36

    Sprawdzimy w takim razie jeszcze raz naszą kartotekę pod tym kątem i wprowadzimy poprawki.

  11. Ilonka 13-06-2011 21:17

    Do Anny.
    Prawdę powiedziawszy nie widzę problemu w likwidacji dopowiedzeń będących nazwą województwa po nazwach geograficznych jednoznacznych, bo taki zabieg, jak to podkreślano podczas warsztatów, znacznie skróci hasło, co powinno usprawnić proces wyszukiwania. Natomiast dopowiedzenia,które pozwolą na lepszą charakterystykę opisywanego w dokumencie obszaru (np. okręg) powinny pozostać bez zmian, aby wartość informacyjna hasła przedmiotowego nie uległa zmianie.

  12. Duluni 14-06-2011 11:00

    Odkąd zajmuję się bibliografią i tematuję w JHPBN marzyłam o likwidacji dopowiedzenia z nazwą województwa, ale o zgrozo odkryłam, iż w Polsce są jeszcze co najmniej dwie miejscowości o takiej samej nazwie, jak duże miasto wojewódzkie – i wobec tego mimo rysującej się szansy na skrócenie opisów w świetle założeń nadal będę używać dopowiedzenia…

  13. Antycyponek 15-06-2011 09:17

    Czy można tutaj wyrażać prośby o poruszenie konkretnych zagadnień na blogu? Teraz na przykład zadumałam się nad sprawą, którą wyrażę przykładem: „Francja – polityka – 20 w.” ALE „Politycy – Francja – 20 w.”. I książka o generale de Gaulle do opracowania… z jego nazwiskiem w tytule, opatrzona przez BN tym pierwszym hasłem, gdy ja bym chętnie zdecydowała się na to drugie. Dylemat nie byłby tak poważny, gdyby nie to, że każde z tych haseł jest zbudowane wg odwrotnego „wzoru”… Może jakaś notka „teoretyczna” na ten temat?…

  14. Bartłomiej Włodarczyk 15-06-2011 09:24

    Można i chętnie będziemy pisać na interesujące Państwa tematy. Postaramy się wkrótce napisać coś na zaproponowany temat (dziedzina a kategorie osób).

  15. Anna 15-06-2011 13:20

    A ja się już szykuję z listem do p. Trzaski. Klimaty pedagogiczne to „śliski grunt”. Nie będzie prosto (jak zresztą w całym JHP BN). Konieczne byłyby tu definicje określników typu szkolenie, doskonalenie zawodowe i innych. Ale może najpierw sprawy geograficzne należy zamknąć.
    Pozdrawiam

  16. Kacper Trzaska 15-06-2011 13:50

    Prezentowany temat był trudny. Przeprowadzona kwerenda potwierdziła, że określniki z dziedziny edukacji stosowane były bardzo różnie. Konieczne będzie podjęcie decyzji w jakich sytuacjach używać poszczególnych określników. Taka informacja zamieszczona będzie przy rekordzie wzorcowym określnika. Następnie melioracja.

    Prezentacja była pierwszym krokiem do uporządkowania, które już niedługo będzie można rozpocząć.

  17. Jagienka 15-06-2011 21:24

    Mam pytanie: czy będzie możliwość poszerzania takiej dziedziny jak teologia? Jest tyle zagadnień związanych z tą tematyką a Słownik w sumie proponuje uogólnienia. Jako przykład podam słowo PATRYSTYKA. Słowik wszystko podciąga po hasło PATROLOGIA a to są różniące się dość znacznie pojęcia. Tak samo KAZANIA i HOMILIE. To nie jest jednoznaczne.

  18. Kacper Trzaska 15-06-2011 22:57

    Dziękujemy za spostrzeżenia.
    Zasygnalizowany przez Panią problem będzie poddany dyskusji.

  19. Niranka 17-06-2011 16:16

    Witam!
    Mam zastrzeżenia dotyczące likwidacji dopowiedzeń będących nazwą województwa po nazwach geograficznych. Owszem, skróci to hasła, ale czy ułatwi wyszukiwanie? To zależy czego kto szuka 🙂 Zajmuję się bibliografią województwa kujawsko-pomorskiego i jeżeli chcę wyszukać z BZCz czy z Przewodnika Bibliograficznego pozycje dotyczące miejscowości mojego województwa, wpisuję w wyszukiwarkę „kujawsko-pomorskie” i po chwili mam gotową listę. Jeżeli nie będzie dopowiedzeń, to nie wyobrażam sobie szukania. Musiałabym wpisywać w wyszukiwarkę każdą miejscowość po kolei! A jest ich, licząc tylko te większe, pewnie kilkaset!

  20. Bartłomiej Włodarczyk 20-06-2011 09:33

    Rzeczywiście jest to problem. Występuje tutaj sprzeczność interesów. Likwidowane dopowiedzenia z pola 151 zamierzamy przenieść do pola 667. Hasła w indeksie ulegną skróceniu, a informacja o lokalizacji danej miejscowości nadal będzie zapisana w rekordzie wzorcowym. Przykładowy rekord mógłby wyglądać następująco:

    151 Steklin
    667 woj. kujawsko-pomorskie.

    Jednak nie rozwiązuje to Pani problemu. Po wprowadzeniu zmian w hasłach geograficznych w BZCz i Przewodniku Bibliograficznym nie będzie prawdopodobnie możliwości wyszukania takich informacji. Jeszcze się nad tym zastanowimy i weźmiemy to pod uwagę rozważając likwidację dopowiedzeń.

  21. Antycyponek 20-06-2011 13:08

    Witam ponownie. „Zamawiam” artykuł – komentarz do następującego zjawiska: Wiele (większość?) utworów beletrystycznych dla dzieci posiada w BN zamiast tematów określających gatunek literacki (zwykle niebudzący wątpliwości)typu „Powieść dziecięca…”, „Poezja dziecięca…”, temat „Literatura dziecięca…”. Czasem nawet bez określnika chronologicznego. Nie pojmuję, bojkotuję! Przekonajcie mnie, że czynię źle ;-)!

  22. Bartłomiej Włodarczyk 20-06-2011 13:57

    Na pewno napiszemy o tym zjawisku… 🙂

  23. Gabi 05-07-2011 10:49

    Korzystając z tak dobrego pomysłu, jak ten blog, chciałabym zapytać o to, jakim tematem opisać technikę filmu 3D. Hasło: Film – technika jest za ogólne, potrzebny by był temat precyzyjny. Może: „Film stereoskopowy”, NU Film trójwymiarowy; NU Film 3D. Serdecznie proszę o opinię.

  24. Bartłomiej Włodarczyk 05-07-2011 14:15

    W naszych zbiorach mamy już filmy trójwymiarowe, jednak brakuje hasła dla ich opisu. Wprowadzę temat: Film 3D i wówczas będzie Pani mogła zastosować odpowiednie hasło rozwinięte.

  25. Gabi 05-07-2011 15:20

    Dziękuję za szybką odpowiedź. W tzw. „wolnej chwili” będę dorzucać komentarze…

  26. kascia 08-07-2011 13:40

    Korzystając z okazji mam pytanie Czy w BN planuje się przeniesienie hasła Adaptacja filmowa do pola 655 tak jak w przypadku Adaptacji literackiej? Czy to hasło będzie dalej hasłem rzeczowym?

  27. Bartłomiej Włodarczyk 08-07-2011 13:49

    Jeszcze nie podjęliśmy decyzji odnośnie tego hasła. Musimy skonsultować się z Zakładem Zbiorów Dźwiękowych i Audiowizualnych BN.

  28. kascia 08-07-2011 14:13

    bardzo dziękuję za odpowiedź – tylko my jakoś już zapobiegawczo idąc za ciosem adaptacji literackiej wszystko poprzenosiliśmy już do 655 🙂

  29. Bartłomiej Włodarczyk 08-07-2011 14:24

    Postaramy się podjąć decyzję odnośnie tego tematu w przyszłym tygodniu (pojawi się w pliku Wykazy zmian w polach 100 haseł słownikowych na stronie JHP pod datą 15-21 lipca). Postaramy się zmienić je na 655 😉 (ostateczna decyzja będzie jednak należała do ZZDiA).

  30. kascia 08-07-2011 14:42

    wielkie dzięki 🙂

  31. kascia 18-07-2011 10:31

    Brakuje nam również do opracowania filmów hasła film katastroficzny. Posiłkujemy się hasłem film fantastyczny ale czy to jest prawidłowe?

  32. Bartłomiej Włodarczyk 18-07-2011 11:51

    Lepiej stosować dokładniejsze hasła. Przed chwilą stworzyłem temat formalny Film katastroficzny.
    Będzie on widoczny w przyszłym tygodniu.

  33. kascia 19-07-2011 10:28

    idąc za ciosem to akurat w tej chwili brakuje mi tematu szpitale psychiatryczne. Zastosowałam Psychiatria – służba zdrowia i sam temat Szpitale, ale jakoś czuję niedosyt 🙂

  34. Bartłomiej Włodarczyk 19-07-2011 13:43

    Po analizie dokumentów zdecydowaliśmy się na razie umieścić termin Szpitale psychiatryczne jako termin odrzucony do Psychiatria – służba zdrowia. Jeszcze zastanowimy się nad wprowadzeniem różnych typów ośrodków dla psychicznie chorych (oprócz szpitali są przychodnie, poradnie).

  35. Antycyponek 27-07-2011 13:35

    Dlaczego niektóre hasła z literką „a” mają myślnik, a inne nie mają? Większość ma, ale na przykład: „Ludzie a zwierzęta” czy „Kościół a państwo” – nie mają. Nie jestem w stanie dociec, na czym polega reguła…

  36. Bartłomiej Włodarczyk 27-07-2011 14:05

    Hasła z „a” bez myślnika (bez podpola |x) to takie, które tworzą hasło słownikowe ze względu na brak tematu na podstawie którego są tworzone np.

    „Ludzie a zwierzęta” – w JHP BN brak jest tematu Ludzie i dlatego tworzymy hasło słownikowe bez myślnika;
    „Kościół a państwo” – w tym przypadku brak tematu Kościół.

    Natomiast jeśli w JHP BN występują oba tematy, które chcemy połączyć za pomocą określnika – a, wówczas tworzymy hasło rozwinięte (z „-” = |x) np.

    Gospodarka – a ideologia
    Ideologia – a architektura

  37. Ewa (Radom) 09-08-2011 11:30

    Mam problem z fotosami. W swoich zbiorach mamy dużo tego typu dokumentów.
    Przykład:
    a Polskie judaiki %h [Fotosy] / %c oprac. M. Sienkiewicz.
    260 %a Warszawa : %b Krajowa Agencja
    Było:
    650 9 %a Judaica %z Polska %v ikonografia
    Obecnie :
    650 9 %a Judaica %z Polska
    655 ?

  38. Bartłomiej Włodarczyk 09-08-2011 13:42

    Fotosy to zdjęcia z planu filmowego lub z przedstawienia teatralnego. Dodałem więc Fotosy jako termin odrzucony (NU) do tematu formalnego Fotografia.

    155 Fotografia
    455 Fotosy

    Pani dokument można opracować teraz następująco:

    650 Judaica |z Polska [lub Żydzi |z Polska]
    655 Fotografia [polska?] |y [odpowiedni określnik chronologiczny]

  39. Antycyponek 27-09-2011 13:30

    Proszę o objaśnienie, w jakich okolicznościach przydaje się i stosuje się temat „Krytyka literacka [polska]”. Chodzi o zasadę ; bo przykłady mogę przecież sama zobaczyć ;-). Zauważyłam, że próżno go szukać przy książkach krytycznoliterackich, pisanych przez zawodowych krytyków literackich. Takie książki zwykle mają jedynie hasło „Literatura [polska] – historia – [20] w.” itp…

  40. Bartłomiej Włodarczyk 28-09-2011 07:36

    Temat ten stosujemy do opisu prac historycznych i metodologicznych dotyczących krytyki literackiej. Dokumenty krytycznoliterackie otrzymują temat: Literatura [lub rodzaj/gatunek literacki] + historia + [odpowiedni określnik chronologiczny].

  41. Ania 04-10-2011 15:26

    Bardzo proszę o wyjaśnienie różnicy pomiędzy dopowiedzeniami „ród” a „rodzina”.
    Np.: jest hasło: Billewicz (rodzina), ale są i hasła Grimaldi (ród). Mam takie wrażenie, że jest to uzasadnione pochodzeniem rodziny/rodu, ale być może nie przejrzałam wystarczającej liczby rekordów i nie mam pewności. Bardzo proszę o rozstrzygnięcie moich wątpliwości. Serdecznie dziękuję.

  42. Bartłomiej Włodarczyk 05-10-2011 08:48

    Dopowiedzenie „ród” dodajemy w przypadku rodzin panujących (= kilku przedstawicieli danej rodziny pełniło funkcję władcy) np.
    Jagiellonowie (ród)
    Valois (ród)
    Osmanowie (ród)

    Natomiast dopowiedzenie „rodzina” stosujemy we wszystkich pozostałych przypadkach np.
    Janda (rodzina)
    Radziwiłł (rodzina)
    Wedel (rodzina)

  43. bb 05-10-2011 10:02

    Mam wątpliwość, czy po temacie Papiestwo stosować określnik „biografie”, ponieważ po temacie „Duchowieństwo” został on usunięty. Znalazłam książki z 2011 z hasłami „Papiestwo – biografie”. Pozdrawiam

  44. Bartłomiej Włodarczyk 05-10-2011 11:11

    Temat „Papiestwo” odnosi się zarówno do kategorii osób (papieże), jak i do urzędu. Dlatego stosujemy po nim określnik – biografie.
    Zastanowimy się jednak nad wyodrębnieniem osobnego tematu Papieże. Hasło Papiestwo odnosiłoby się wówczas tylko do urzędu i nie dawalibyśmy po nim określnika – biografie.
    Pozdrawiam! 🙂

  45. Antycyponek 09-01-2012 12:57

    Czym się różni „Filozofia – nauczanie” od „Edukacji filozoficznej”? Czy książki „Filozofia w szkole” i podobne, mówiące o nauczaniu filozofii W SZKOLE, nie powinny mieć tego drugiego hasła (maja często to pierwsze)…

  46. Bartłomiej Włodarczyk 10-01-2012 15:44

    Temat Edukacja filozoficzna (jako przedmiot nauczania) stosujemy do opisu dokumentów przeznaczonych do nauczania filozofii od szkoły podstawowej do średniej. Książki mówiące o nauczaniu na poziomie wyższym (lub poza szkołą) opracowujemy przy pomocy hasła: Filozofia – nauczanie. Przejrzę jeszcze naszą bazę pod tym kątem.

    Pozdrawiam!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>