Biblioteka Narodowa używa na swojej stronie plików cookies. Brak zmiany ustawień przeglądarki oznacza zgodę na ich użycie. [zamknij]

Jeden obraz mówi więcej niż tysiąc słów, czyli wyszukiwarki wizualne

Dodał: Bartłomiej Włodarczyk,

Biblioteka zakładowa | 5 komentarzy

marlies bouten (efraa), korenveld met kraaien Vincent van Gogh 1890

marlies bouten (efraa), korenveld met kraaien Vincent van Gogh 1890 (CC BY-SA 2.0)

Potęga obrazu

Jeden z eksperymentów dotyczących ludzkiej pamięci przeprowadził Roger Shepard. Najpierw pokazał on uczestnikom badania 612 obrazów przedstawiających pojedyncze obiekty. Następnie przygotował 68 par obrazków. Każda para składała się z obrazu pokazywanego wcześniej oraz ilustracji, której osoby badane jeszcze nie widziały. Zadanie polegało na wskazaniu widzianych uprzednio przedstawień. Bezpośrednio po prezentacji, osoby biorące udział w eksperymencie, poprawnie zidentyfikowały 96,7% obrazów. Po trzech dniach wynik wynosił 92%, a po czterech miesiącach 57,7%. Wyniki podobnych eksperymentów z użyciem słów i sentencji były niższe [2]. Badanie Sheparda ukazało dużą rolę obrazu w nauce i poznaniu.

W związku z tym, że obraz stanowi naturalny sposób poznawania świata, jest powszechnie wykorzystywany w komunikacji między człowiekiem a komputerem. Standardem jest obecnie graficzny interfejs użytkownika (ang. Graphic User Interface). O jego zaletach pisze Jan Młodkowski. Zalicza do nich:

„– szybkość spostrzegania wizualnego przez człowieka, dzięki symultanicznemu charakterowi procesu;

– wysoką pojemność informacyjną obrazu, którą trudno precyzyjnie zmierzyć i porównać, bo wymierna pojemność nośników pamięci nie jest tu dobrym wskaźnikiem; istotę sprawy sygnalizuje anglosaskie przysłowie: „jeden obraz mówi więcej niż tysiąc słów”;

– wysoką precyzję zawartych informacji, jeśli nie idealną jednoznaczność (przecież istnieją złudzenia!), to bez wątpienia znacznie wyższą niż w słowach;

– naturalność w odbiorze, co daje prostotę działania, uwalnia od konieczności treningu i generalnie oceniane jest jako konstrukcja przyjazna użytkownikowi;

– znikoma zależność od wpływów kulturowych, co nie wymaga uczenia się, jak przy języku obcym;

– możliwość modyfikacji dokonywaną dzięki aktywności użytkownika”. [1, s. 324-325]

Wyszukiwarki wizualne

Wyszukiwarki wizualne wykorzystują różne metody wizualizacji informacji. Jedną z nich jest chmura tagów, która stanowi element m.in. wyszukiwarki Quintura. Jest ona widoczna ponad listą wyników. Pomaga w dalszej eksploracji Internetu i w sprecyzowaniu poszukiwań.

Chmura tagów w wyszukiwarce Quintura, http://www.quintura.com/Część wyszukiwarek pokazuje wyniki w formie wizerunków znalezionych stron. Przykładem jest serwis RedZ.

Prezentacja wyników w wyszukiwarce RedZ, http://redz.com/home

Odpowiednikiem tego sposobu ukazywania wyników jest w wyszukiwarce Google mechanizm podglądu stron (Instant Preview). Pozwala on użytkownikowi na podjęcie decyzji o kontynuacji przeglądania serwisu już na poziomie listy wyników. W celu uruchomienia tej funkcji należy kliknąć zakładkę, która pojawia się obok każdego linku na liście, po najechaniu na niego kursorem myszy.

Działanie funkcji Instant Preview w wyszukiwarce google, http://www.google.pl/

Elementem wyszukiwarki Microsoftu Bing jest Visual Search. Do dyspozycji  mamy  kilkanaście grup tematycznych.  Możemy wyszukać np. książki, które zdobyły nagrodę Pulitzera lub astronautów. Wszystkie wyniki są prezentowane w postaci obrazów.

Prezentacja zwycięców Nagrody Pulitzera w wyszukiwarce  Bing Visual Search, http://www.bing.com/browse

Yometa jest metawyszukiwarką, czyli wyszukiwarką dostarczającą wyniki wyszukiwania z kilku innych serwisów. Odpowiedzi na zapytania wyświetlane są w postaci trzech zachodzących na siebie kół: czerwonego (Google), zielonego (Yahoo) i niebieskiego (Bing). Poszczególne strony są wyświetlane w postaci pinezek. Interfejs pozwala zobaczyć, które strony pojawiają się w odpowiedzi na nasze zapytanie we wszystkich trzech przeglądarkach (przestrzeń współdzielona przez trzy koła). Możemy też zobaczyć wyniki wyszukiwania pochodzące z konkretnej wyszukiwarki.

Wyniki wyszukiwania w serwisie Yometa, http://www.yometa.com/

Serwis  Music Plasma jest wyszukiwarką muzyków i zespołów. Pozwala on znaleźć podobne zespoły do tych, których szukamy, ukazując powiązania pomiędzy muzykami i zespołami. Z zaprezentowanego poniżej zrzutu ekranu możemy się dowiedzieć, że piosenkarz Neil Young jest powiązany z takimi zespołami jak Buffalo Springfield, Crosby, Still, Nash & Young, czy też z gitarzystą Stephenem Stillsem. Klikając na okręgi reprezentujące wykonawców możemy dalej eksplorować muzyczne powiązania dowiadując się np. z kim powiązany jest wspomniany Stephen Stills.

Odpowiedź na zapytanie "Neil Young" w serwisie Music Plasma, http://www.musicplasma.com/

Część wyszukiwarek pokazuje wyniki za pomocą interfejsu w postaci kuli. Ta forma wizualizacji wydaje się być szczególnie obiecująca. Veslava Osińska stwierdza, że w związku z przyszłym rozwojem interaktywnych ekranów holograficznych, „kula, która jest symetrycznym i naturalnym obiektem percepcyjnym dla ludzkiego układu nerwowego, zostanie preferowaną formą interfejsów aplikacji komputerowych w przyszłości” [4, s. 139]. Będą to interfejsy trójwymiarowe. Przykładem może być wyszukiwarka Tag Galaxy, służąca do przeszukiwania zbiorów serwisu Flickr. Po wpisaniu w oknie wyszukiwarki terminu, możemy eksplorować zbiory serwisu za pomocą interfejsu w postaci układu planetarnego. Kliknięcie na środkową, największą planetę, powoduje ukazanie się zdjęć, które użytkownicy Flickr oznaczyli poszukiwanym tagiem. Możemy jednak kontynuować przeszukiwanie zbiorów klikając na mniejsze planety, które reprezentują pojęcia powiązane z głównym terminem wyszukiwawczym. Wyszukiwarka została stworzona w 2008 roku jako efekt pracy dyplomowej grafika z Niemiec Stevena Wooda.

Tag Galaxy - wyszukiwarka zdjęć z serwisu Flickr, http://taggalaxy.de/

W kolejnej wyszukiwarce eyePlorer poszukiwany termin znajduje się pośrodku koła. Jest on otoczony powiązanymi z nim pojęciami, uporządkowanymi według kilku kategorii m.in.: miejsca, budynki, oraz osoby. Po lewej stronie wyświetlają się informacje na temat wskazanego w kole terminu. Na jednym ekranie widzimy zarówno powiązania między pojęciami, jak i informacje na ich temat.

Wyszukiwarka eyePlorer, http://vionto.com/show/

Wizualizacja w Bibliotekach

Jednym z przykładów zastosowania wizualizacji w katalogach bibliotecznych jest aplikacja AquaBrowser. Pokazuje ona relacje pomiędzy szukanym pojęciem a związanymi z nim terminami. W przypadku zapytania „Shakespeare tragedy” otrzymujemy odsyłacze m.in. do dramatu „Othello” oraz sztuk Szekspira, w tytułach których pojawia się słowo „King”.

Wyniki zapytania w aplikacji AquaBrowser, http://demo.aquabrowser.com/

Kolejnym przykładem zastosowania wizualizacji w bibliotekach jest nowe narzędzie udostępnione w WorldCat – WorldCat Identities Network. Zastosowanie wizualnego interfejsu, usprawnia przeszukiwanie tego największego na świecie katalogu bibliotecznego. Widzimy powiązania pomiędzy autorami, postaciami literackimi oraz tematami. Poniżej sieci relacji prezentowane są tytuły relewantnych dokumentów i prowadzące do  nich linki. W każdej chwili możemy więc przejść do listy wydawnictw na  interesujący nas temat.

WorldCat Identities Network - zastosowanie wizualizacji w katalogu, http://experimental.worldcat.org/idnetwork/index.html

Przedstawiony powyżej przegląd serwisów, wykorzystujących wizualizację informacji, ukazuje różnorodność tego zagadnienia. Szersze uwzględnienie w katalogach bibliotecznych wizualizacji, mogłoby się przyczynić do lepszego ich wykorzystania i zwiększenia komfortu wyszukiwania informacji przez czytelników.

Lista wyszukiwarek wizualnych:

Źródła (= polecana literatura):

[1]       Młodkowski, J. Aktywność wizualna człowieka. Warszawa – Łódź : Wydaw. Naukowe PWN. Oddział, 1998. Dostępny w World Wide Web: http://www.polona.pl/dlibra/doccontent2?id=31175.

[2]       Shepard, R. N. Recognition memory for words, sentences and pictures. Journal of Verbal Learning and Verbal Behavior 1967, nr 6, 156-163.

[3]       Osińska, V. Aktualne metody wizualizacji uporządkowanej informacji. Zagadnienia Informacji Naukowej 2006, nr 1 (87), s. 64-74. Najobszerniejsze w języku polskim opracowanie dotyczące wizualizacji informacji.

[4]       Osińska, V. Wizualizacja i wyszukiwanie dokumentów. Warszawa : Wydawnictwo Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich, 2010.

 

  • Facebook
  • Wykop
  • Delicious
  • Twitter
  • Gwar
  • Email

5 komentarzy

  1. Niedoszły Bibliotekarz 10-10-2011 19:39

    Dzięki za fajny wpis.

    Szkoda że w praktyce obraz wyszukiwań http://www.yometa.com/ jest pozbawiony wyników z googla, psuje to zaplanowany efekt

  2. anna 11-10-2011 10:43

    Myślę, że w niedługim czasie (a może gdzieś już)katalogi bibliotek będą takimi wyszukiwarkami gdzie będziemy poruszać się „od ogółu do szczegółu”. Może będzie to jeden ze sposobów poszukiwań? Widzę tu możliwość wykorzystania haseł formalnych. A zbiory i możliwości zawężania poszukiwań wykorzystuję w tłumaczeniu uczniom łączenia warunków wyszukiwania

  3. Bartłomiej Włodarczyk 11-10-2011 11:23

    Dzięki. Przed chwilą sprawdzałem i rzeczywiście nie pokazuje wyników z Google… 🙁 (widać to zresztą także na zrzucie z ekranu, który zrobiłem)

  4. Bartłomiej Włodarczyk 11-10-2011 11:43

    Zgadzam się z Panią. Profesor Jadwiga Woźniak-Kasperek pisze (Wiedza i język informacyjny, s. 142), że „Wyszukiwanie w katalogach nowej generacji najczęściej ma następujący przebieg: użytkownik wprowadza wyrażenie wyszukiwawcze, ocenia rezultaty i ewentualnie wprowadza jakieś ograniczenia, których wybór (format, przedmiot, temat, rok, autor, tytuł) wyświetla się na belce na ekranie. Ten brak planowości poszukiwania i wcześniejszego racjonalizowania strategii jest przez bibliotekarzy oceniany na ogól nagannie, ale użytkownicy właśnie tak postępują”.

  5. anna 11-10-2011 11:52

    i niech tak postępują, byle nie zniechęcali się przy pierwszej porażce i przede wszystkim używali „szarych komórek” bo z tym nie jest ostatnio najlepiej (a orany nieużywane zanikają 🙂

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>